HAMİLELİK ÖNCESİ MDİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Anne ya da baba olmak, hayatın akışını değiştirecek büyük bir olaydır. İyi bir hayat kurmak, sağlam bir aile yapısına sahip olmak, bebek için iyi bir başlangıç yapmak için, sağlıklı bir gebelik geçirmek ve olabilecek en sağlıklı bebeği dünyaya getirebilmek önemlidir. Dolayısıyla, hamile kalmadan önce anne ve babanın yapması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:

*Anne ve baba adayları öncelikle bir kadın doğumcuya giderek neler yapmaları gerektiği konusunda bilgi almalı ve doktorun önerdiği testleri yaptırmalıdır.
*Anne adayları hamilelik boyunca dişleriyle ilgili bir problem yaşamamaları için diş hekimine kontrole gitmelidir.
*Anne ve baba adayları alkol ve sigara kullanmamalıdır. Annenin sigara ya da alkol kullanması bebekte ağır hasarlara yol açarken babanın kullanması sperm kalitesini etkilemektedir.
*Bebek planlayan bütün anne baba adayları, AIDS hastalığının etkeni olan HIV için test edilmelidir.
*Hamilelik süresince az problem yaşamak ve doğum sonrasında eski kiloya daha çabuk dönmek için, hamile kalmadan önce annenin kilosu normal sınırlarda olmalıdır.
*Anne ve baba adayları bebekle ilgili herhangi bir şüphe ya da endişe hissediyorlarsa uzmanlara danışmaktan çekinmemelidir.
*Hamilelik öncesi dengeli beslenmeye dikkat edilmeli, tek yönlü beslenmeden kaçınılmalı, diyet yapılmamalı ve bol su içilmelidir.
*Doktor önerisi olmadan hiç bir ilaç ya da madde kullanılmamalıdır.
*Anne adayı kahve içmemeli, eğer çok içiyorsa ve bırakamıyorsa mümkün olduğunca azaltmalıdır.
*Anne adayında eğer kansızlık (anemi) varsa hamile kalmadan önce tedavi edilmelidir. Hamilelik sırasında demir açığı daha da artabileceği için kansızlık daha da derinleşebilir.
*Doktorun da tavsiyesi doğrultusunda gebelik öncesi 3 ay folik asit kullanılmalıdır. Folik asit vitamini omurilik ile ilgili doğumsal sakatlıklara engel olmaktadır.
*Hamilelik öncesinde anne adayının yüksek tansiyon problemi varsa kontrol altına alınmalıdır. Yüksek tansiyonun hamilelikte pek çok olumsuz etkisi olduğundan bu tür hastalar hamilelik boyunca yakından takip edilmelidir.
*Evcil hayvan besleniyorsa onların aşıları ve bakımları yaptırılmalıdır.
*Anne ve baba adayının işinde radyasyon, kimyasallar, kurşun ya da anestetik maddelere maruz kalma söz konusu ise bu hem hamile kalma şansını azaltır hem de bebeği riske sokmaktadır.
*Anne adayı mutlaka düzenli olarak egzersiz yapmaya gayret etmelidir.
*Hamilelik öncesinde ve hamilelik döneminde suni tatlandırıcılar ve bunları içeren gıda maddelerinin kullanımı sakıncalıdır.
*Günde en az birkaç bardak süt içerek (aynı ölçülerde yoğurt/peynir gibi diğer süt ürünlerinden tüketerek) anne adayı kalsiyum eksikliğini giderebilir. Böylece yeteri oranda kalsiyum depolanmış olur.
*Kızamıkçık (rubella) hastalığı bebeğin iç organlarında bozukluklara neden olduğundan, anne adayı hamilelik öncesi bu hastalığa karşı bağışıklığı olup olmadığını bir kan testi ile öğrenmelidir. Kan testi hamilelikten en az 3 ay önce yaptırılmalıdır.
*Hamilelik öncesinde çiftlerin stresten mümkün olduğu kadar uzak kalması ve yeterince dinlenmesi gerekir.
*Şekeri yüksek olduğu sırada hamile kalan kadınların çocuklarında doğumsal sakatlık riski önemli ölçüde artar. Bu yüzden hamile kalmayı planlayan şeker hastası anne, doktor kontrolünde ilaçlarına devam etmelidir.
*Anne adayı aşırı kiloluysa hem hamile kalması zorlaşır hem de hamilelik sırasında çeşitli komplikasyonlara neden olur. Bu nedenle hamilelik öncesi, doktorla uygun bir diyet uygulamak gereklidir.

Anne adayı hamile kalmadan önce herhangi bir kronik hastalığı varsa ya da uzun süreli bir tedavi gerektiren bir durumdaysa doktora danışmalıdır. Diyabet, astım, sara, epilepsi ve tiroid, kalp, böbrek ve ciğer hastalıkları hamilelik süresince düzenli olarak sağlık kontrolünde olmayı gerektiren durumlardır.
*Bebek planlayan bütün anne baba adayları alkol almamalıdır. Aşırı alkol tüketimi, üreme yetisine zarar vermektedir.
*Hamilelik öncesi, sarılık etkenlerinden biri olan Hepatit virüsü taşıyan anne adaylarının tespiti de önemlidir. Zira doğum sonrası bu annelerin bebeklerinin aşılanması hastalığın geçişini önleyecektir.
*Anne ve baba adayının hamilelik öncesinde kan gruplarının bilinmesi, eğer bir kan uyuşmazlığı söz konusu ise hamileliğin özel olarak takip edilmesi, anneye doğumdan önce gerekli aşının yapılması bir sonraki hamilelikte tehlikeyi önlemektedir.
*Hamilelik öncesinde anne ve babada olabilecek kalıtımsal hastalıkların tespiti, doğacak çocukta da bu hastalığın görülme olasılığını tespit etme açısından çok önemlidir

DOĞUM PLANINIZI OLUŞTURDUNUZ MU?

Doğumu önceden planlamak, doğumda daha etkin bir rol almanıza ve doğum sonrası bebeğinizle duygusal ilişki kurmanıza yardımcı olacaktır. Tüm tercih ve düşüncelerinizi dikkatle değerlendirip bunları doktorunuz ve eşinizle tartışarak bir güven ortamı kurabilir ve daha rahat ve mutlu bir doğum yapabilirsiniz.

Bunun nelere dikkat etmeli ve hazırlamalıyız:



• Doğum sırasında eşinizin yanınızda olmasını ister misiniz?

• Ağrısız doğum hakkında ne düşünüyorsunuz?

• Kordon kanı örneklenmesi yapılmasını ister misiniz?

• Doğum yapacağınız yeri mümkünse önceden görün.

• Doğum yapacağınız hastaneyi önceden belirleyin.

• Hastaneye en kolay ve en kısa zamanda nasıl ulaşabilirsiniz? Hastaneye giden yolların belirlenmesi ve yollardan birinin tıkalı olması durumunda kullanılabilecek alternatif yolların bulunması.

•Hastane girişleri ve park yerlerinin öğrenilmesi

• Doğum yapacağınız hastane bebek dostu (emzirmeyi destekleyen) bir hastane mi diye araştırın.

• Sigortanızla anlaşmalı bir kurum mu? Önceden bilgi alın.

• Eğer eşler doğuma katılacaksa, birlikte doğum filmleri izleyin.

• Doğum çantanıza neler koymanız gerekiyor? Doğum çantanızın içindekilerin yedeklerinin evde nerede olduğunu mutlaka eşinize gösterin. Acil yedeklere ihtiyaç duyduğunuzda eşiniz de strese girmeden, yedekleri size ulaştıracaktır.

• Kültürel ve dini açıdan belirtmek istedikleriniz var mı?

• Eşiniz bebeğinizin göbek bağını kesmek istiyor mu?

• Bebeğiniz için çocuk doktoru araştırın.

• Doğuma sizi götürecek arabayı ayarlayın ve bakım kontrollerini yaptırın.

• Hangi durumda doktorunuzu aramanız gerektiğini öğrenin.

• Aranacak kişilerin telefon numaralarının bir kağıda yazılması. Telaş halinde kimleri arayacağınızı ve telefon numaralarını unutabilirsiniz.

• Cep telefonunuzun şarj aleti (ancak hastane içinde cep telefonunuzu kullanıp kullanamayacağınızı önceden öğrenin, büyük olasılıkla cep telefonunuzu kullanmanıza izin verilmeyecektir!)

• Bebeğinizi eve nasıl götüreceksiniz? Buna karar verip, araba da ona göre düzen hazırlamalısınız.

•Doğumunuz esnasında diğer çocuğunuza kim bakacak, buna karar vermeli , ayarlamalar yapmalısınız.

•Doğuma girmeden önce doktorunuz ve diğer sağlık personeliyle tanışmak, eşinizle birlikte her türlü alternatifi konuşmak ,sizin doğuma girerken kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacaktır.

Hamilelikte kramp nasıl önlenir?Hamileliğin özellikle ikinci ve üçüncü periyodunda yaşanan kramplar neden olur, nasıl önlenir ve geçirilir?

Hamilelik döneminde hemen her anne adayının şikayetidir kramplar… Hamile olmasak da rahatsız edici bir istemdışı kas hareketi olan kramplar, özellikle bu dönemde bizi uykumuzdan uyandırmaya bile varan güce sahiptir.

Hamileliğin özellikle ikinci ve üçüncü aylık periyotlarında (özellikle 24’üncü haftadan itibaren) hissedilen bu kramplar zaman zaman kısa süreli olurken, zaman zaman da 10 dakikaya kadar varabiliyor.

Krampların nedeni

Kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi mineraller dolaşımın ve kasların düzgün çalışması için gereklidir. Eksikliğinde de ani kas rahatsızlıkları; kramplar devreye girer. Dolayısıyla hamilelik döneminde mineraller bebeğin anne karnındaki gelişimine harcandığı için eksiklik doğar. Kramplar bu nedenle oluşur.

Kramp özellikle bacaklarda, kalçada, bel ve karın kaslarında oluşur. Özellikle yatar pozisyondayken kramp girer. Ayrıca geceleri kan dolaşımı daha yavaş olduğundan kaslara daha az oksijen ulaşır ve dolayısıyla kramp girme ihtimali artar.

Hamileliğin ileri dönemlerinde de bacaklarımıza binen yük artar; büyümekte olan uterusun toplardamar sistemine yarattığı baskı de artmış olur. Bu durum da yine dolaşım problemlerine ve dolayısıyla kramplara neden olur.

Tüm bunların yanı sıra eskisi gibi fazla hareket etmemek (kas yorgunluğu), soğuk havalar (kas kasılmaları), sıcak havalar (az sıvı alınması), aşırı kilo alımı ve varisler gibi etkenler de krampın nedenleri arasında sayılır.

Krampları önlemek için ne yapmalı?

•Bol su tüketin.

•Yürüyüş yapmaya ve hareket etmeye özen gösterin. Çok fazla hareketsiz kalmamaya dikkat!

•Uzun süre ayakta kalmamaya da dikkat etmek gerek.

•Uyumadan önce 10 dakikalık bacak egzersizleri yapın.

•Uyumadan önce ılık duş almak da önemli.

•Uyurken sola yan yatış pozisyonunda olun. Konuyla ilgili yazımızı buradan okuyun.

•Otururken ayağınızın altına yükseklik koyun.

•Ayaklarınıza ve baldırlarınıza masaj yapın.

•Beslenmenizde kalsiyuma ağırlık verin. Nasıl mı? Yazımızı mutlaka okuyun…

•Mineralden zengin yiyecekler tüketin (balık, kırmızı et, beyaz et, vs)

•Varis varsa mutlaka varis çorabı kullanın.

Kramp nasıl geçirilir?

Eğer kramp bacak ve ayak bölgenizde ise kaslarınızı hafifçe germe hareketleri yapın. Bacağınızı yukarı doğru kaldırın ve ayak parmaklarınızı yukarı doğru hafifçe gerin.

Ilık bir ıslak havluyu ağrılı bölgenize sarın ve bu şekilde kasınızı dinlendirin.

Şiddetli ağrı durumunda mutlaka doktora gözükün.